نوای دل

هوشنگ ظريف

mahur — Wed, 27 Sep 2006 13:16:18 GMT

هوشنگ ظريف

وي در سال 1317در تهران متولد شد.پس از به پايان رسانيدن تحصيلات ابتدايي ، چون به هنر موسيقي علاقه مند بود از سن دوازده سالگي وارد هنرستان موسيقي ملي شد و در کلاس زنده ياد موسي خان معروفي مشغول فراگيري علم موسيقي و فن نواختن سه تار گرديد و ضمن استفاده از کلاس اين استاد ارزنده از محضر استادان ديگري نظير: شادروان روح الله خالقي و زنده ياد حسين تهراني نکته ها آموخت. وي علاوه بر نوازندگي تار به نواختن سه تار و تدابير نوازندگي تنبک نيز آشنايي کامل پيدا کرد و سالها با گروه برگزيده تنبک نوازان به رهبري استادش حسين تهراني همکاري داشته است. علاوه بر اين در تدوين و نت نگاري متد نوازندگي تنبک و تصحيح رديف آوازي شادروان محمود کريمي نقش موثر و فعالي داشته است.

وي همچنين از مکتب استاد علي اکبرخان شهبازي استفاده کرد.

او به کشورهاي متعدد آسياي ، اروپايي ، آمريکايي و کانادا و آفريقا سفر کرده است . همچنين او با گروه موسيقي سنتي به بيست دانشگاه در آمريکا براي معرفي موسيقي اصيل ايراني دعوت شد.

استاد هوشنگ ظريف از طرف وزارت ارشاد موفق به دريافت درجه دکترا گرديد.
navayeirani.blogfa.com

تبریک

mahur — Fri, 22 Sep 2006 12:50:18 GMT

ستاره اي بدرخشيد و ماه مجلس شد

سالروز تولد استاد بزرگ و يگانه ي آواز و موسيقي اصيل ايراني محمد رضا شجريان بر تمام دوستدارانش مبارك

با آرزوی سلامتی و طول عمر برای استاد بزرگوار محمد رضا شجریان

علي اكبر شهنازي

mahur — Sun, 17 Sep 2006 15:59:18 GMT

علي اكبر شهنازي

به سال 1276 شمسي در تهران خيابان ايران كوچه نصير حضور ، در خانواده يي هنرمند ديده به جهان گشود . و چون روز عيد قربان به دنيا آمده بود به او حاجي علي يا حاجي مطلق مي گفتند . پدر بزرگش علي اكبر فراهاني يكي از نوازندگان بنام و استاد دوران ناصري بود و كنت دو گو بينوي فرانسوي كه در زمان حيات آقا علي اكبر فراهاني در تهران مي زيست مي نويسد : «در ميان طبقات متوسط معروفترين نوازندگان تار ، علي اكبر است كه خيلي خوب تار مي زند و من ديده ام اروپايياني كه هيچ به موسيقي مشرق زمين توجه نداشته اند در موقع شنيدن ساز او دچار تاثر شده اند » .

پدرش آقا حسينقلي معروف به جناب ميرزا ، يكي از اساتيد زبردست تار ، عمويش آقا ميرزا عبدالله ، پدر موسيقي سنتي ايران كه رديف موسيقي ايراني را در هفت دستگاه : « شور ، ماهور ، چهارگاه ، همايون ، نوا و راست پنجگاه »، تنظيم كرد و به شاگردان خود آموخت كه ميراثي گرانبها است براي ما . پسر عمويش استاد احمد عبادي ، استاد سه تار و دو برادر كوچكتر از او محمد حسن خان و عبدالحسين شهنازي نوازنده تار ، همسران دو خواهرش باقرخان نوازنده كمانچه و رضا خان نوازنده تار و عده يي ديگر از افراد اين خانواده كه در موسيقي سنتي و اصيل ايراني شهرت دارند مي باشند . علي اكبر شهنازي در ميان خانواده هنرمند خود ، از سن پنج سالگي زير نظر پدر هنرمندش آقا حسينقلي مشغول نواختن تار شد و مدت شش سال رديفها را از پدرش آموخت و با استعداد زيادي كه در اين خانواده ارثي بود توانست در مدت كوتاهي از نوازندگان خوب گردد به طوري كه از سن 14 سالگي كلاس موسيقي پدرش را به تنهايي اداره مي كرد و درسها و رديفهايي را كه از پدر آموخته بود به شاگردان تعليم مي داد . پس از فوت پدر ، علي اكبر غالبا با عموي خود ميرزا عبدالله دو به دو و ساعتي را تار مي زدند اما بعدها كه آقا ميرزا عبدالله به رحمت ايزدي پيوست او شاگردان كلاسهاي پدر و عموي خود را به تنهايي تحت تعليم قرار داد و به راستي هم به شايستگي توانست جانشين پدر و عموي خود گردد ، به طوري كه از شاگردان قديمي او مي توان از : ميرزا حسن خان مشار ، ميرزا عيسي خان خاتم ، باصرالدوله ، منتظم الحكماء و حاج محمد آقا . و از جديدي ها : حميد وفا ، لطفي ، دلنوازي ، فرهنگ شريف و ناصرآذر نام برد . استاد علي اكبر شهنازي نغمات و آهنگهاي فراواني ساخت كه از جمله بهترين پيش در آمدها محسوب مي شد . از جمله : پيش در آمدها « شور » ي است به وزن 4/2 در ( لا ) كه بسيار زيبا است ، ولي چون نوار و صفحه در آن زمان در ايران موجود نبود از بين رفت .

استاد علي اكبر خان شهنازي در سال 1345 مدت پنج سال تمام دستگاههاي موسيقي ايراني را كه از قديم به ارث رسيده بود اجرا و همه را به صورتي كاملا مرتب آماده كرد ، استاد بيشتر روي اشعار شعرايي نظير : ملك الشعرا بهار ، حسين مسرور ، وحيد دستگردي و امير جاهد آهنگ گذاشته و با خوانندگاني نظير : اقبال السلطان ، حسينعلي خان نكيسا ، رضا قلي ظلي ، طاهر زاده و اديب خوانساري همكاري داشته و در اوائل در راديو با اعضاء اركستري كه عبارت بودند از : ابراهيم منصوري ، يگانه ، يوسف زاده كار مي كرده ولي بعدا به طور تكنواز با راديو همكاري داشته . يكي از خاطرات خوش استاد شهنازي كه هميشه از آن با افتخار ياد مي كرد اين بوده كه در ساعت 5 بعد از ظهر روز 21 آبان ماه 1353 موزه صبا در خيابان ظهير الاسلام به دست او گشايش يافت و مي گفت اين براي اولين بار در خاورميانه است كه يك چنين كار فرهنگي صورت تحقق به خود گرفته است . با گشايش « خانه صبا » نه تنها نسل معاصر بلكه نسل هاي آينده فرصت آن را خواهند داشت تا از مجراي صحيح ، يادگارهاي صبا را كه بر جاي مانده ، مشاهده و حضور او را در وجود خويش زنده تر احساس كنند و آن همه زحماتي را كه در جهت فرهنگ و تعالي موسيقي ملي و سنتي ايران متحمل گشت ارج گذارند .

استاد شهنازي يكي از دوستان نزديك عارف بود و همراه با صداي او آهنگهاي بسياري نواخت و درباره او مي گفت : « عارف داراي دو دانگ صدا بود ولي خيلي با حالت و گرم مي خواند به طوري كه شنونده را به سوي خود جذب مي كرد . وي انساني بود عصبي و زود رنج و به پول و ثروت اصلا نمي انديشيد آزاده يي بود كه بيشتر كوشش خود را جهت آرمان آزاديخواهي خود مي كرد . »

استاد علي اكبر خان شهنازي غير از تار به سازهاي ديگري مانند : سه تار ، پيانو نيز آشنايي كامل داشت و در سال 1332 عازم آبسرد دماوند شد و در آنجا مشغول كشاورزي شد ولي كم و بيش با شاگردان و طرفدارانش همكاري داسشت و به كارهاي هنري نيز مي پرداخت تا در سن هشتاد و هفت سالگي بدرود حيات گفت . روانش شاد
منبع:afarideh4.blogfa.com

استاد جلال ذولفنون

mahur — Sat, 16 Sep 2006 17:02:18 GMT

استاد جلال ذولفنون

در سال 1316 در آباده فارس متولد شد.در كودكي همراه خانواده اش به تهران آمد.فراگيري موسيقي را از ده سالگي در خانواده اهل موسيقي شروع كردوسپس به هنرستان موسيقي رفت و تار را در محضر استاد موسي خان معروفي آموخت.در آنجا بود كه علاوه بر تار به آموزش ويلن و سه تار هم پرداخت.

در سال 1338به استخدام اداره هنرهاي زيبا که بعدها به وزارت فرهنگ و هنر و وزارت آموزش عالي تبديل شد، در آمد و به تدريس موسيقي پرداخت. چندي بعد که رشته موسيقي در دانشگاه تهران داير شد، رشته موسيقي را در دانشگاه تهران دنبال كرد.برداشت تازه اي كه در اين ايام در او شكل گرفت نقطه عطفي بودكه به كمك استادان نور علي خان برومند و دكتر داريوش صفوت عملي گرديد.از سال 1346 فعاليت خود را روي سه تار متمركز كرد.پس از اتمام تحصيلات دانشگاهي جهت تكميل آن به مركز حفظ و اشاعه موسيقي ايراني رفت و به كار تحقيق وتدريس موسيقي ايراني مشغول شد.در اين سالها از راهنماييهاي استادان يوسف فروتن وسعيد هرمزي كه از نوازندگان قديمي سه تار بودند بهره مند گرديد.

او که پايان نامه ليسانس خويش را با موضوع درويش خان به پايان رسانده است ودر زمينه آناليز و بررسي قطعاتي از درويش خان ، آموزش موسيقي ايراني بر اساس تکنيک سه تار در چهار جلد، همراه با نوار و مقاله هاي پراکنده يي در زمينه سه تار و بررسي موسيقي ايراني از نظر تاريخي و اجتماعي تاليفاتي داشته است.ذولفنون در سال هاي اخير در کنسرت هاي سالانه بزرگداشت مولانا در قونيه کنسرت هايي را برپا کرده است .او که حدود 20 سال پيش براي اولين بار يك اثر تلفيقي از سازهاي گيتار، طبل، ساكسيفون و ني هندي شنيده ، معتقد است كه اين تركيب بسيار جالب و پربار بوده و تركيب سازها از كشورهاي مختلف و هند پيام جديدي را در خود داشته است. به همين دليل به همراه داريوش خواجه نوري کنسرت هاي تلفيقي تار ،سه تار و گيتار را تجربه کرده است، از نظر او تنها هنرمندي مي تواند كار تلفيقي را درست انجام بدهند كه ذهنيت بداهه نوازي يعني همان روحيه شاعرانه موسيقي را داشته باشد .او در نظر دارد تا با همراهي سازهاي غربي سه تار را به جهانيان معرفي و در بين جوانان کشور گسترش دهد،ذولفنون قرار است در اين کنسرت تار، سه تار را با پيانو، دف و چغانه ساز معروف ايراني تلفيق کند.

«چغانه»

سازي سفالين و كوزه مانند است و در موسيقي قومي به عنوان كوزه معروف است، ذوالفنون فرهنگسازي و احياي اين ساز رايكي ديگر از هدف هاي كنسرت خويش مي داند. «چغانه» يكي از سازهاي قديمي ايراني و از خانواده سازهاي كوبه اي است اما در مرور زمان به فراموشي سپرده شده و تنها به حالتي كمرنگ در شرق ايران يعني سيستان و بلوچستان باقي مانده است. چغانه همچون كوبه بلوچ هاست اما قدش كوتاه و گودي آن بيشتر است اما كوبه بلوچ ها صداي خيلي تيزتر و چغانه صداي بم تري دارد.اين ساز كه با توجه به استانداردهايش امكان ساخت ساده دارد، از بلوچستان به هند و از آنجا به مناطق آفريقايي رفته است در آفريقا طول چغانه كشيده شده و به نام «اودو» يا «اودوكا» خوانده مي شود. چغانه با سه تار و تار همخواني خوبي دارد و در كتب قديمي آمده كه با چنگ نواخته مي شده است. اين ساز كوبه اي ، همراهي ريتم نواز است.
عكسی از استاد نداشتم شرمنده

امين الله رشيدي

mahur — Tue, 12 Sep 2006 17:41:18 GMT

امين الله رشيدي در طلوع يكي از روزهاي ارديبهشت ماه 1304 شمسي در روستاي زيبا و مصفاي راوند كاشان از پدري كشاورز و مادر شاعرزاده و شاعر منش (دختر اديب بيضائي كاشاني)متولد شد.در چهار ماهگي او را به كاشان آوردند و تحصيلات ابتدائي و متو سطه را در آنجا به پايان رساند و بلافاصله پس از پايان تحصيل در يكي از دفاتر اسناد رسمي كاشان مشغول كار شد.او در ضمن تحصيل ، نقاشي قالي ايراني را نزد استادان آن زمان، آقايان:محمد دبير الصنايع و حسن نقشپور اراكي فرا گرفت و در زماني كوتاه تا مرحله ي طراحي و ابتكار پيش رفت و در حين نقاشي نيز با مقدمات نوازندگي تار نزد نقشپور نامبرده كه تار را در نهايت شيريني مي نواخت ،آشنا شد و در سال 1325 به تهران نقل مكان يافت.

رشيدي با موسيقي به اصطلا ح كلا سيك (رديف آواز ايراني )از راه شنيدن صفحات قديم گرامافون و خوانندگان دهه 1320 راديو ايران آشنا گرديد و در اوائل ورود به تهران چند گاهي در كلاس هاي شبانه هنرستان موسيقي (تالار وحدت كنوني )اصول نت خواني را نزد آقاي موسي معروفي و يكي دو ماه نيز در كلاس موسيقي مسعود معارفي و تئوري آواز را نزد دكتر مهدي فروغ در هنرستان نامبرده آموخت و با يادگيري نت،تار را رها كرد و از آن پس نت آهنگ هايي را كه مي ساخت بدون استفاده از ساز بروي كاغذ مي آ ورد.
در سال 1328 رشيدي از طريق استاد گرانقدر موسي معروفي به آقاي عليمحمد ميثاق ،رهبر يكي از اركسترهاي راديو ايران معرفي شد و از همان سال به عنوان خواننده وآهنگساز فعاليت خود را در راديو آغاز نمودو اولين بار ترانه (رنج جدايي)از ساخته هاي زنده ياد موسي معروفي را در مايه افشاري با اركسترنامبرده در راديو اجرا كرد و همزمان،مدتي نيز در برنامه هاي موسيقي ارتش (كه شب هاي جمعه ساعت هفت و نيم بعد از ظهر از راديو ايران پخش مي شد) در اركستر به سرپرستي هنرمند گرامي علي تجويدي مي خواند و در چند برنامه راديويي محمد بهارلو نيز شركت نمود.در سال 1336 شمسي با دختري از كاشان ازدواج نمود كه حاصل آن دو فرزند دختر و پسر (افسانه وصبا)است كه آنان نيز از ذوق موسيقي بهره يي بسزا دارند.در سال 1344 بنا به مقتضيات شغلي از راديو استعفا داد و اين داستان تا ثر انگيزي دارد كه در اينجا مجال گفتن آن نيست.

رشيدي در مدت فعاليت در راديو ايران در حدود 100 آهنگ ساخت كه شعر بعضي از آن ها را نيز خود مي سرود (براي نمونه شعر ترانه ي دريا )اما بيشترين شعر آن آهنگ ها را شاعران گرانمايه ،آقايان :تورج نگهبان ،بيژن ترقي ،مهرداد اوستا ،فريدون مشيري ،رضا ثابتي ،نظام فاطمي،ابوالقاسم حالت ،نواب صفا،عبداله الفت ،پرويز وكيلي و غيره سروده اند و اكثرا به سيله اركسترهاي شماره ي 1و2 راديو ايران با نوازندگي و همكاري هنرمندان ارجمند آقايان : حبيب اله بديعي ،پرويز يا حقي،مهندس همايون خرم ،عباس شاپوري ،محمد مير نقيبي،انو شيروان روحاني ،ولي اله البرز،ياوري،حدادي و ديگر عزيزان و با نظارت و سرپرستي استادان :مشير هما يون شهردار و حسينعلي ملاح ضبط و پخش شده است.
شيوه ي رشيدي در خوانندگي و آهنگسازي ،مرز ميان سنت و نوگرايي مي باشد و به قول خودش حد وسط را انتخاب كرده است او مي گويد : " اگراين ميانه روي و اعتدال در تمام امور دنيا جاري بود چهره ي جهان و زندگي خيلي زيباتر و مطبوع تر از آنچه تاكنون هست مي بود " .

رشيدي در شاعري و نويسندگي و نقد نيز دستي دارد و مقالاتي از او در مطبوعات سالهاي قبل به چاپ رسيده كه آخرين آنها نقدي است بركتاب ( شعر نو از آغاز تا امروز ، تاليف محمد حقوقي از انتشارات مؤسسه فرانكلين ) كه در شماره 10سال 52 مجله وحيد چاپ شده و اكنون نيز سفرنامه يي به نام ( از كاشان تا كاناري ) آماده براي انتشار دارد . رشيدي درباره موسيقي كلاسيك و رديف آواز كه سينه به سينه به ما رسيده و تا اين زمان حفظ شده و خوشبختانه كاملترين آن به وسيله شادروان استاد موسي معروفي به صورت نت در آمده است ،نظرياتي دارد،منجمله معتقد است كه در اجراي آوازها ،به شرط حفظ اصالت ايراني و به خصوص تلفيق آن با شعرپارسي بايد شيوه يي نو ايجاد كرد و از تكرار مكررات آن هم به طور گسترده امساك نمود و همچنين او،نسبت به كلمات والا و ارزشمند (هنر )و (هنرمند)كه دست اندركاران و به تبع ايشان مردم عادي بدون ضابطه و بي محابا ،به هر چيز و هر كس اطلاق مي كنندودست و دلبازانه مي بخشند،وسواس و حساسيتي خاص دارد.او به اعتبار قول بزرگان و هنرشناسان مي گويد:"هنر يعني خلاقيت و هنرمند يعني خلاق و آفريننده .بنابراين اگر در يك اثز هنري (اعم از شعر و موسيقي و نقاشي و غيره)ابتكار و نوآوري به چشم نخورد،به اين معني كه اگر در قطعه شعري يك مضمون نو و در آهنگي حتي يك ملودي جديد و زيبا نتوان پيدا كرد،اين ديگر هنر نيست و صاحب چنين آثاري مستحق لفظ(هنرمند)نه.و بر همين منوال بر چسب كلمه(هنرمند)بخواننده يا نوازنده يا صاحب اثر ديگري كه فاقد شيوه يي نو و ابتكاري و مستقل در كارشان باشند،جايز نيست .بايد به اين مجريان ماهر و مسلط و چيره دست هنرآفرين گفت و با اطلاق كلمه ي (استاد)از آنان تقدير كرد و ارجشان را پاس داشت!"

تـــــار نوازان

mahur — Tue, 05 Sep 2006 08:50:18 GMT

تـــــار نوازان

» ميرزا عبد الله

وي قبل از هر چيز به عنوان تدوين گر رديف و انتقال دهندهء آن به نسل بعر و احيا کنندهء سه تار مطرح است. نوازندگي وي تحت تاثير شيوهء پدرش علي اکبر فراهاني و آقا غلام حسين ، عمو زاده و ناپدريش بود که هر کدام از نوازندگان بي بديل عصر قاجار محسوب ميشوند.

» ميرزا حسين قلي

ساز آقا حسين قلي يکي از قلل رفيع تار نوازي است. انچه از تکنوازي هاي باقيمانده از او به گوش مي رسد داراي شاخص زير است :

سرعت و چابکي در مضراب و پنجه
ريزهاي خوش طنين و پر
استفاده از کنده کاري و تزيينات فراوان با دست چپ هنگام مضراب زدن
جملات پيچيده و پشت سر هم
اجراي تريل و اشاره هاي دو سيمه
شفافيت منحسر به فرد
دور و نزديک کردن مضراب به خرک هنگام ريز زدن
خلاقيت در ارائهء تکنيکهاي بديع در نوازندگي ، مانند استفاده از انگشت هاي دست راست به جاي مضراب.
اجراي جمله هاي کوتاه بدون مضراب و با استفادهء بيشتر از پنجه کاري
برداشت آزادتر و خلاق از رديف و ترکيب عناصر آن به شکلي تازه
استفادهء بيشتر از سکوت.

» غلام حسين درويش

مهم ترين ابتکار درويش خان اضافه کردن سيم واخوان (سيم پنج فعلي يا سيم هنگام) به تار و گسترش قطعه در فرمهاي پيش درآمد ، چهارمضراب ، تصنيف و رنگ و توجه جدي به امر آموزش است.
شيوهء نوازندگي او پرصلابت و در عين حال بسيار لطيف و با احساس بود. درويش آخرين نوازنده اي بود که تمام موارد نوازندگي در دوران اول تار نوازي را دارا بود.

» علي نقي / کلنل وزيري

شايد وزيري به علت آشنايي کامل و تسلط کامل به شيوهء قدما نزديک ترين شيوهء نوازندگي را -به لحاظ صدا دهي وشيوهء مضراب زدن- به ميرزا حسين قلي داشته باشد.
از انجا که وي در بسياري از قطعاتي که ساخته به دنبال بيان جديدي در موسيقي ايراني بوده است ، تغييراتي کلي در نوازندگي ساز ار بوجود آمد.
مهم ترين اين تغييرات :

استفاده از پاساژهاي طولاني
به کار گيري دوبل نت و آکوردهاي سه تايي ، گليساندو و استفاده از مالش هاي عرضي (vib)
توجه بيشتر به نوانس و عمده کردن آن (متفاوت با شيوهء قدما)
استفاده از ريزهاي بدون تک
قوي و ضعيف کردن ريز
عدم اتکا به رديف ، بداهه پردازي بيشتر همراه با غلبهء اهنگسازي بر رديف نوازي.
استفاده از همهء سيم ها و انگشت گذاري هاي متنوع و بديع
ساخت اتودها و قطعه هاي مختص تـــار
ابتکار در مضراب بندي هاي متنوع
تلاش در جهت تصويري کردن موسيقي
شروع ساخت رديف مبتني بر تکنيک هاي عالي با ويژگي هاي تار براي افزايش قدرت نوازندگي
افزايش پرده ها و طول دسته ي ساز
ابتکار ساخت تار با وسعت صوتي متفاوت (تار سوپرانو و بم تار)
قابل ذکر است که او اولين تلاش را در جهت ثبت رديف موسيقي ايراني به عمل آورده است.

» موسي معروفي (1268-1344)
در شيوه و سبک تا حدود زيادي پيرو قدما است و از ويژگي ي انان در نوازندگي برخوردار است.
از مهمترين آثار وي :

تدوين و گرد آوري و ثبت رديف
ساخت قطعه در فرمهاي کلاسيک ايراني و جدي گرفتن امر آموزش
حضور در عرصه هاي اجراي صحنه اي و ضبط موسيقي
تلاشهاي ايشان در بالابردن موقعيت اجتماعي موسيقي ايراني و کمک در تدوين متد آموزش تا شايان توجه است.

» يحيي زرين پنجه

ويژگي هاي مهم اين هنرمند :

قدرت و سرعت چشم گيري در اجراي مضراب و انگشت گذاري
پرکاري و ممارست و تمرين فراوان
ترکيب خلاق جملات در اجراي رديف و جوشش ضربي هاي تند از درون گوشه ها
ريزهاي منحصر به فرد
اجراي نغمه ها به صورت يک سيمه روي سيم هاي سفيد (در تار هر بر خلاف سه تار به هر دوي سيم هاي سفيد ضربه مي زنند. يعني از بالا به پايين و به هر دو / نواختن نغمه ها و اجراي انها با يک سيم کاري بس دشوار است.)
قدرت اجرا در سيم بم با سونوريتهء قابل توجه
خوش سليقگي و ملاحت در اجراي قطعه هاي ضربي
ويبره هاي (vib) ، همزمان با مضرابهاي راست و چپ در ريز با دامنه ء تغيير نسبت به ديگر نوازندگان.

» علي اکبر شهنازي (1276-1363)
اگر علي اکبر شهنازي را عصاره و چکيدهء نسل اول معرفي کنيم سخني به گزاف نگفته ايم. چراکه ضمن استعداد سرشار و تلاش و پشتکار بينظير ، فرزند آقا حسين قلي بوده و محضر درس پدر و عمويش ميرزا عبدالله را درک نموده است. به طوري که در چهارده سالگي نوازنده اي چيره دست بوده و از صداي ساز ايشان به همراه آواز جناب دماوندي در دورهء اول ضبط ، صفحاتي موجود است. (در اين صفحات صداي استاد دماوندي در پايان اينگونه نقل مي کند : علي اکبر شهنازي تار مي نوازد ... ماشاءالله)
شايد شيوهء نوازندگي وي را بتوان به دو دوره تقسيم کرد :
در دورهء اول بيشتر تحت تاثير فضاي ساز پدر و عمويش بود. از اين دوره صفحه اي به نام «با ياد پدر» ميرزا حسين قلي (شور) موجود است.
ر دورهء دوم در ساز وي به دليل تحت تاثير در محيط اجتماعي ، تفکر غالب زمانه و گسترش تجربيات شخصي در تکنوازي تغييراتي بوجود آمد و باعث پيدايش شيوه اي شخصي ، با شکوه و منحصر به فرد شد. مختصات عمدهء ساز وي در دورهء دوم بدين شرح است :

استفاده از مضراب بلندتر نسبت به گذشتگان
بکار گيري انواع ريز از نظر نرمش ، درشتي ، شدت ، عمق و تعداد در واحدزمان
ايجاد نوانس هاي متنوع با تغيير فشار دست راست روي خرک
استفاده از چپ هاي مکرر با شدت ها ، دامنهء چرخش و نوانس هاي متفاوت
استفاده از ضربه زدن با چوبهء کاسه با مضراب در قطعه هاي ضربي براي دست يابي به رنگ آميزي جديد
ابتکار بديع در انگشت گذاري ضمن تسلّط و اتکا به شيوهء قدما از جمله کندن سيم بــم با شست . استفادهء بيشتر از همزمان گرفتن سيم هاي اول و دوم و سيم بــــــــم
گليساندو و اجراي نت هاي نا مشخص در انتهاي بعضي جمله ها با حرکت دست چپ به سمت ناقاره (بدون فشار دادن سيم روي دسته ســـــــــاز)
گليساندو هاي رفت و برگشتي
استفاده از نت هاي هم صدا و هم نام در سيم هاي مختلف
اجراي دوبل نت
به کار گيري بيشتر و متنوع تر خفه کردن (گاهي گرفتن يکباره و همزمان همه سيمها).
اجراي دو سيمه
اجراي پاساژهاي سريع در سکوت هاي بين جمله اي
يکي ديگر از وجوه بارز اين هنرمند ، توجه و صرف ساليان طولاني عمر به آموزش و انتقال فرهنگ فاخر موسيقي ملي و نوازندگي تار ، اجراي رديف ميرزا حسين قلي و تدوين رديف عالي تـــار با ضربي هاي متنوع و گسترش تکنيک هاي نوازندگي تــــار است.

منبع:کتاب صد سال تار

استاد حسين عليزاده

mahur — Mon, 04 Sep 2006 11:08:18 GMT

زندگينامه و آثار اين هنرمند برجسته

استاد حسين عليزاده در سال 1330 در تهران به دنيا آمد. در هنرستان موسيقي ملي نزد هوشنگ ظريف، علي اکبر شهنازي و حبيب الله صالحي به فراگيري تار پرداخت . پس از دريافت ديپلم از هنرستان در سال 1349 به گروه موسيقي دانشکده هنرهاي زيبا دانشگاه تهران راه يافت و نزد اساتيدي همچون اکبر شهنازى، نورعلى برومند، يوسف فروتن، عبدالله دوامى، هوشنگ ظريف و ... فراگيري موسيقي ايراني را ادامه داد.

در دوران تحصيل با ارکستر ايراني تالار رودکي همکاري داشت. و از فصل هنري 1352-51 با گروه هاي مرکز حفظ و اشاعه موسيقي در جشن هنر شيراز به اجراي برنامه پرداخت. در سال 1355 به اتفاق پرويز مشکاتيان گروه عارف را تشکيل داد و برنامه هاي متعددي را در داخل و خارج از کشور به اجرا درآورد.

او خود نيز هميشه در جست و جوى راههاى ديگرى بوده که ديگران نرفته اند در اين سالها عليزاده استعداد خود را محدود به تقليد و تکرار فرم هاى گذشتگان نکرده و در جست و جوى راههاى تازه تر بوده است استاد عليزاده بر خلاف بسياري ديگر از هنرمندان که فقط به اجراي موسيقي به شکل کاملا" سنتي آن مي پردازند، نوآوري هايي داشته است. مانند ابداع مقام داد وبيداد ( گوشه داد از ماهور و بيداد از همايون، آلبوم هاي راز نو با همکاري گروه هم آوايان و زمستان است با صداي استادشجريان) همچنين اجراي پلي فونيک آواز ايراني ( رازنو، آواي مهر و ...)

استاد عليزاده در سال هاي اخير در آلبوم هاي "زمستان است" ، " بي تو به سر نمي شود" و "فرياد" با استادشجريان ،کيهان کلهر و همايون شجريان به عنوان سرپرست گروه و آهنگساز همکاري داشته است.

فعاليت هاي هنري استاد:
سرپرستي گروه هاي همنوازي مرکز حفظ و اشاعه موسيقي ، سرپرستي گروه شيدا، گروه عارف و گروه سازهاي ملي، شرکت در چهار دوره هنر شيراز، شرکت در اجراي باله گلستان اثر موريس بژار کنسرت ها: کنسرت نوا ( جشن هنر شيراز)، شورانگيز ( تالار وحدت)، کنسرت به نفع زلزله زدگان گيلان( تالار وحدت)، کنسرت به نفع شوراي کتاب کودک ( تالار وحدت، فرهنگسراي بهمن)
خارج از کشور:
فستيوال لوس آنجلس، فستيوال هنرهاي شرق بولونيا ( ايتاليا)، کنسرت در مراسم افتتاح شهر موسيقي ( پاريس)، کنسرت در موزه واشنگتن، کنسرت به دعوت موسسه جهاني موسيقي( نيويورک) کنسرت هاي گوناگون در راديو فرانسه، بلژيک، سوئد، کنسرت در دانشگاه سياتل (آمريکا) ، دانشگاه ييل (آمريکا)، آلبرت هال لندن، کنسرت با هنرمندان هندي در لوس آنجلس و سانفرانسيسکو.

فعاليتهاي آموزشي :
تدريس در کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان، مرکز حفظ و اشاعه موسيقي، کانون فرهنگي- هنري چاووش، هنرستان موسيقي، و کلاسهاي خصوصي، عضويت در هيات علمي دانشکده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران، رياست هنرستان موسيقي(پسران)

خارج از کشور:
تجزيه و تحليل موسيقي ايران در مراکز آموزشي و هنري آلمان و فرانسه، شرکت در سمينار شرق شناسي دانشگاه يو. سي. ال. اي. (آمريکا)، دانشگاه سياتل (آمريکا).

آثار آموزشي:
ده قطعه براي تار( کتاب، چهار جلد)، رديف ميرزا عبدالله ( اجرا با تار و سه تار)، دستور سه تار( کتاب)، آموزش سه تار ( اجراي کتاب اول و دوم هنرستان)، رديف مقدماتي ( کتاب سوم هنرستان).
هم نوايي براي سازهاي ايراني:
نوا، سواران دشت اميد، حصار، سرودهاي آذربايجان، شورانگيز، راز و نياز. صبحگاهي، نوبانگ کهن و آواي مهر.
تکنوازي(شيوه سنتي):
ماهور(تار) و سه گاه ( هجراني) ‌‌‌‌"تار"
تکنوازي ( شيوه ابداعي):
ترکمن ( سه تار)، پايکوبي (سه تار)، هم نوايي ( تار)، نوا (تار)، همايون( سه تار)، راست پنجگاه(تار) و چهارگاه و بيات ترک.
ارکسترال:
ني نوا، عصيان، وارياسيون هاي کردي.
موسيقي فيلم:
چوپانان کوير ( حسين مجوب)، دلشدگان ( علي حاتمي) ، گبه ( محسن مخملباف)، زماني براي مستي اسب ها و لاک پشت ها هم پرواز مي کنند ( بهمن قبادي)، ميراث کهن، زشت و زيبا( احمد رضا معتمدي)

منبع:Kreshmeh.Blogfa.com

در آمدي بر ساز تار

mahur — Sun, 03 Sep 2006 19:57:18 GMT

تار را مي توان يکي از اصيل ترين سازهاي ايراني به شمار برد. همچنين مي توان تار و سه تار را از يک خانواده دانست که به مانند دو برادر ولي با تغييراتي (تغييراتي از قبيل از قبيل اندازه ، نوع و شيوهء نواختن ، سيم ها ، و هارموني صدا) به هم شبيه اند.

تار سازي است از دسته سازهاي سيمي مضرابي. اين گونه روايت شده که از زمان قاجاريه به بعد جزء يكي از سازهاي ملي در آمده و با آن مي توان كليه نغمات متداول ايران را بخوبي اجرا نمود.
از نظر معنوي به معناي تار موي ، تار ابرشم ، زه ، وتر ، رشته و به اصطلاح امروز سيم و امثال آن است . در ساز شناسي لفظ تار به معناي يك ساز مستقل است.

اسامي اجزاي مختلف تار ازين قرار است : سيم گير ، كاسه ، نقاره ، دسته ، پوست ، خرك ، پرده ها ، شيطانك ، پنجه ، مضراب ، سيم ، گوشي.

آنچه مسلم است ما تا دوره صفويه سازي بنام و شكل تار امروزي نداشتيم زيرا در نقاشي هاي آن دو رده هم اثري از آن ديده نمي شود ، در صورتي كه در مجلس بزم تالار چهل ستون اصفهان كمانچه و عود و سنتور را مي بينيم. در دوره قاجار تار يكي از اركان موسيقي ايراني شده است. ساز ديگري هم از نوع تنبور و سه تار در ايران داريم كه دو تار ناميده مي شود و در ميان تركمن هاي دشت گرگان نيز معمول است ، شايد بتوان در قفقاز كه نوعي از تار بسيار معمول است سابقه قديمي تري براي آن پيدا كرد.

سيم هاي اين ساز : سيم هاي تار اقتباس از سه تار است منتها براي اين كه صدا قوي تر شود سيم هاي اول و دوم زرد و سفيد را به طور تايي بسته اند و پنج سيم پيدا كرده است و سيم ششم چنانكه معروف است بعدها به وسيله غلام حسين درويش خان از روي سه تار به آن اضافه شده است.
تار داراي شش سيم مي باشد : دو سيم اول يک جنس و به جنس فولاد هستند که با هم کوک مي شوند.
دو سيم دوم که بعضاً نارنجي يا زنگ رنگ هستند معروف اند به سيم سل که با هم کوک مي شوند و همچنين اندازه و قطر آن بايد به اندازهء دو شماره از سيمهاي سفيد بزرگ تر باشد.
سيم پنجم يعني سيم هنگام که در کوک آن در اجراهاي موسيقي متفاوت است و بايد از جنس دو سيم اول يعني سيم هاي سفيد باشد.
سيم ششم يعني سيم بم از جنس برنج است که کوک ان در اجراها و دستگاه هاي موسيقي متفاوت است.

دستهء ساز : روي دسته تار دو استخوان كلفت و بزرگ قرار دارد كه از استخوان شتر و يا استخوان پشت ماهي است . در وسط اين استخوان چوب قرار دارد كه پرده ها روي آن بسته مي شوند .

پرده ها : حداقل پرده هاي اين ساز ۲۵ عدد است و مي توان اين عدد را به ۲۸ و بيشتر نيز رساند. چنانچه بر روي سازهاي اساتيدي چون کيوان ساکت ملاحظه مي شود ، به دليل افزايش صدا دهي ساز تعداد پرده ها بيشتر از حد معمول آن هستند.
جنس اين پرده ها از زه يا روده گوسفند است. طول تار معمولا 96 تا 93 سانتي متر است . طول سيم مرتعش يعني فاصله خرك تا شيطانك 66 سانتي متر است .

کاسه و نقاره : جعبه طنيني تار كاسه اي است مركب از دو قسمت ؛ كه بزرگتر را كاسه و كوچكتر را نقاره مي نامند که هر کدام به صورت يک قلب نقش بندي شده است که اين دو قلب به يکديگر چسبيده اند.
روي دهانه ي کاسه و نقاره پوست نازك بره كشيده شده است. اين پوست موجب مي شود که بازتاب صدا پس از ارتعاش سيم ها بيشتر شود. اين در حاليست که در سه تار به جاي پوست از يک قطعهء چوبي استفاده مي شود و يکي از دلايلي که موجب مي شود سه تار صدايي آرام تر پيدا کند همين قطعهء چوبيست. جنس كاسه و نقاره معمولا از چوب درخت توت و چوب دسته را از فوفل يا گردو انتخاب شده است .

اتصال سيم ها : محل اتصال سيم ها به كاسه توسط سيم گير انجام مي شود. خرک ساز ، سيم ها روي پوست نگاه مي دارد و در انتها سيم ها توسط شيطانک گرفته مي شوند و بوسيلهء گوشي محکم مي شوند.

پدر تار ايران علينقي وزيري موسيقي دان معاصر ، با تغيير قطر سيم ها و پوست و امتداد دسته تار روي نقاره ، سه نوع تار ديگر ابداع نمودند و آن ها را تار باريتون تار معمولي ، تار باس و سپران نام نهادند. دامنه صوتي تار دو هنگام و پنج نت است. از do2 تا sol4 و در تار جديد سه هنگام و يك نت وسعت دارد.

تار از زبان مشاهير :

در برهان قاطع آمده است : تا مخفف تار تنبور است ، تار بر وزن مار ، تار موي ، تار ابريشم ، تار ساز و امثال آن

در فرهنگ آنندراج دربارهء تار اينگونه آمده است : تا مخفف تار است و تار ساز ، چون چنگ و تنبور و قانون و امثال آن.

لسان الغيب : «مغني ملولم نوايي بزن به يكتايي او ، دو تايي بزن»

قاسم مشهدي : رشته عشق چو بگسست ، فغان خاموش است تار تنبور چو ببريد صدايش ببرد.

حضرت مولانا : مي زن سه تا كه يكتا گشتيم مكن دوتايي يا پرده رهاوي يا پرده رهايي

باز هم حضرت مولانا : چنگ و قانون جهان را تارهاست ناله هر تار در فرمان تو

صائب تبريزي : صائب هلاك زمزمه آتشين ماست هر كس كه ناخني به رگ تار ميزند

قا آني : زمانه ساز طرب مي زند چنانكه بگوش رسد ز زاويه عنكبوت نغمه تار

و باز هم مولانا : تارهاي چنگ را ما نيم ما چونك در سازيم زير و بم زنيم

منبع:Kreshmeh.Blogfa.com

پرويز ياحقي

mahur — Sun, 03 Sep 2006 17:17:18 GMT

پرويز صديقي پارسي ( معروف به پرويز ياحقي ) در سال 1315 شمسي در تهران خيابان صفي عليشاه تولد يافت پدر پرويز از مردان روشن فكر و تحصيل كرده زمان خود بود .

پرويز كه از كودكي دل و جانش با نوارهاي دل انگيز موسيقي آشنا شده و اعصاب ظريف و حساسش با ساز و نوا كوك شده بود هيجاني زائدالوصف براي فراگيري موسيقي از خود نشان مي داد .

روح بزرگ و پر التهاب وي آرامش را از او صلب نموده درصدد دستيابي به سازي بر آمد ، شايد آسان ترين سازي كه در ايام كودكي مي توانست در اختيار او قرار بگيرد ني لبك كوچك و ظريفي بود كه تهيه آن براي او چندان دشوار نبود .

او سعي داشت نغمات دلنشيني كه در فضاي خانه و در كلاس درس استاد به گوش مي رسيد با ساز كوچك خود اجرا نمايد .

استاد كه همشيرزاده خود را چنين شيفته و دلباخته موسيقي مي ديد و از دور و نزديك متوجه حالات او بود در انتظار فرصت مناسبي بود كه مشكلات را از سر راه وي بردارد و رضايت پدر و مادر او را براي تقديم هنرمندي بزرگ به عالم موسيقي جلب نمايد ، اين تصميم استاد روزي به مرحله عمل در آمد كه پرويز در حالي كه بيش ازهفت سال نداشت وارد كلاس موسيقي وي شده درغياب استاد ويلن را برداشته و با نگاهي عاشقانه بدان مي نگريست ، مخالفت مادر پرويز از دست زدن به ويولون استاد را به وساطت واداشته ، با لحني مشفقانه و بسيار ملايم كه در طبيعت آن استاد ارجمند بود همشيره خود را از تحكم به فرزند باز مي دارد و از همان روز مبادرت به تعليم وي مي نمايد علاقه و استعدادشگرف پرويز در فراگيري (( نت )) و ملودي هاي گوناگون موسيقي باعث حيرت استاد شد . و مي ديد كه دوره هاي رديف اول موسيقي را كه شاگردان ديگر دوران زيادي را صرف آموختن آنان مي كنند به سرعت طي كرده و در حالي كه از نظر سن و قد و قامت از همه آنان كوچكتر است در فراگيري دروس به آنها كمك مي كند.

دوره آموزش رديف هاي پنجگانه ديگر استادكه عبارت از پيش در آمدها ، چهار مضراب ها ، آهنگ هاي ضربي و دستگاههاي موسيقي ايراني بود و تا دوره عالي به انجام مي رسيد يكي از ديگري طي شد در حالي كه پرويز بيش از 11 سال از سنين عمرش نشده بود .

منزل استاد ياحقي كه در آن زمان محل اجتماع و رفت و آمد موسيقيدانان بزرگي نظير استادان : ابوالحسن صبا ، مرتضي محجوبي ، علي اكبر شهنازي ، رضا محجوبي ، حسين تهراني ، رضاقلي ظلي،مرتضي ني داود و غيره بود موقعيت خاصي براي دانشجويان موسيقي فراهم آورده بود .

پرويز از اوان كودكي و نوجواني با يكايك اين استادان از نزديك آشنا شده با سبك و سياق نوازندگي و خوانندگي آنها آشنا گرديد و مورد تشويق يكايك آنان قرار مي گرفت . از جمله استاد ابوالحسن صبا كه متوجه نبوغ و استعداد خارق العاده وي شده از استاد او خواسته بود كه چندي هم در نزد وي كار كند . پرويز با اشتياق فراوان اين پيشنهاد را پذيرفت و مدت 2 سال نيز نزد استاد صبا به فراگيري رديف هاي ايشان اشتغال داشت .

پرويز صديقي كه در اين هنگام فاميل ياحقي را زينت بخش نام خود كرده و الحق انتخاب بجا و شايسته اي هم بوده همراه با استاد خود پا به راديو مي گذارد و به عنوان نوازنده خردسال در برنامه هاي راديو قطعاتي اجرا مي كند .

پرويز همكاري اش را تا 18 سالگي با راديو ادامه داد ، در آن هنگام به دعوت داود پيرنيا آهنگي را بنام : (( اميد دل من كجايي )) با صدايي استاد غلامحسين بنان براي اجرا در برنامه (( گلها )) ساخت كه اعضاي اركستر اين برنامه ابوالحسن صبا ، حسين ياحقي ، مرتضي محجوبي ، علي تجويدي ، حبيب الله بديعي ، مير نقيبي ، زرين پنجه ، حسين تهراني ، وزيري تبار و پرويز ياحقي بودند . همانطور كه از اسامي اعضاي اين اركستر پيداست انها از نوابغ موسيقي ملي ايران بودند و اين موفقيتي بي نظير براي جوان هجده ساله يي مثل پرويز ياحقي بود و همين امر موجب تشويق و دلگرمي او شده ، نهال پر برگ و بار استعداد او هر روز از روز قبل شكوفا تر مي شد .

پرويز ياحقي رفته رفته ، آهنگساز و تكنوازي پر قريحه و خلاق شده بود كه در كار تكنوازي ويولون ، تلفيقي از تكنيك قوي و لطافت و ظرافت خاص و بديعي را ارائه مي داد به طوري كه نواختن ويولون را در حال و هواي موسيقي اصيل ايران به اوج كمال خود رساند.

شادروان جواد بديع زاده ، در يكي از يادداشت هاي خود درباره پرويز مي نويسد:

(( طبيعت هر چندين سال و يا چندين قرن يكبار به درست كردن آدم هايي خارق العاده دست مي زند ، پرويز ياحقي از آن آدم هايي است كه كمتر از دست طبيعت هم ساخته است تا نظير او را با چنين استعداد عجيبه يي خلق كند . ساز وي بيشترين اثرها را در جان و مغز و دل من داشته و خوشبختانه پرويز ياحقي جرو آنهايي است كه به پا برجا ماندن موسيقي ايراني و رونق آن كمك هاي دو چندان كرده و به آن دسته از متخصصين نشان داده كه بيرون بردن اين ساز از موسيقي ايراني تا چه اندازه يي از جلال و ظرافت و قدرت و زيبايي موسيقي ايراني خواهد كاست )) .

پرويز ياحقي با بسياري از شعرا و تصنيف سازان بنام مثل : رهي معيري ، تورج نگهبان ، اسماعيل نواب صفا ، معيني كرمانشاهي همكاري داشته ، ولي دوستي ديرينه يي كه وي با بيژن ترقي از زمان هاي نوجواني داشته بيش از نود تصانيف آهنگهاي او را سروده و سال هاي سال با هم همكاري داشته اند . بيژن ترقي درباره ياحقي مي گويد :

(( پرويز ياحقي يا به قولي ، كاروانسالار موسيقي ايران ، يكي از خورشيدهاي درخشان هنر اين سرزمين است كه از آغاز جواني در رفيع ترين قله هاي هنر اصيل موسيقي ايران درخشيدن گرفت . او با پنجه هاي سحر آميز و پر اسرار خود كه از سرچشمه فياض و لايتناهي نبوغ و پشتوانه هاي وراثت اصيل خانواده هنرمندش متاثر است ، دلنشين ترين نغمات آسماني را به گوش دلباختگان عالم خاك رسانيد .

نواي دلنشين و پر زمزمه جويباران مانند است كه صفا و خرمي از آن مي تراود و گاه به صداي بغض گريه عاشقي مي ماند كه سوز و درد از آن مي بارد .

پرويز ياحقي در احياي هنر موسيقي اصيل و سنتي ايران و زنده كردن گوشه هاي پربار و غني دستگاههاي آن نمايان نقش ويولون در ساز و تكنوازي كه داراي سبكي ابتكاري و بديع است ، سهم چشم گير و بسيار موثري را به خود تخصيص داده است . چرا كه در اجراي موسيقي ملي ، از ويولون تنها در اركستر ها و كارهاي دسته جمعي استفاده مي شد ليكن او توانست با استفاده از سيم هاي بم و مهجور ويولون ، به قدرت تاثير و وسعت هر چه بيشتر آن بيفزايد . ديگر از شاهكارهاي اين هنرمند خلاق ساختن و اجراي چهار مضراب هاي مختلف در قطعات موسيقي ايراني است ، و چيره دستي او در هنر آهنگسازي و تنظيم اركستر براي آهنگهاي ايراني كه در طول بيست و پنج سال اخير موثرترين و شيواترين ترانه ها و قطعات آهنگين را از خود به يادگار گذارده ، كه هيچگاه با گذشت زمان فراموش نخواهد شد)).

پرويز ياحقي هنرمندي است حساس ، زود رنج ، مهجور و گوشه گير و انزواطلب ، صريح و بدون رودربايستي با همه ومجموع همين هاست كه اگر كسي سال ها با وي آشنا و دوست باشد ، پرويز حرفش را رك و پوست كنده به او مي زند و اين موجب بعضي قضاوت هاي عجولانه درباره وي شده و از طرفي چون خودش سال ها خبرنگار بود و با مطبوعات همكاري داشت و خلاصه اهل قلم و مطالعه مي باشد ، كمتر نوشته يي را به خصوص در مورد موسيقي ، آن هم موسيقي اصيل ايران از اشخاص قبول دارد ، به همين جهت با هركسي به صحبت در اين باب نمي نشيند و اصولا نظر خاص خود را دارد و با تمام ذرات وجودش به موسيقي اصيل و سنتي ايران عشق مي ورزد و معتقد است كه بايد در حفظ و توسعه اين گنجينه گرانبها كه يادگار و ميراث فرهنگ صوتي اجداد ما ايرانيان است همواره كوشا باشيم .

ني

mahur — Sun, 03 Sep 2006 10:46:18 GMT

ني سازي است متشکل از يک لوله استوانه اي از جنس ني که سراسر طول آن از هفت بند و شش گره تشکيل شده است ( به اين دليل اين ساز را ني هفت بند نيز مي گويند) .
ني به قطرهاي متفاوت از 5/1 تا 3 سانتي متر و طولهاي مختلف حدود 30 تا 70 سانتيمتر ساخته شده، در تمام آنها، روي لوله کمي در قسمت پائين 5 سوراخ در طرف جلو ويک سوراخ در قسمت عقب قرار گرفته، و در يک يا دو انتهاي ني روکشي برنجي با طولي کوتاه لوله نئي را پوشانده است، و لبه لوله در قسمت دهاني آنقدر تيز است که من تواند لاي دندانها قرار گيرد.

ني از انواع سازهاي بي زبانه است.
هوا از طريق نفس نوازنده از انتهاي بالائي به درون فرستاده شده و قسمت اعظم آن از نزديکترين سوراخ باز خارج مي شود. بنابراين باز و بسته شدن سوراخ ها به توسط انگشتان هر دو دست نوازنده ، طول هواي مرتعش و طول موج ارتعاش را زياد و کمکرده و در نتيجه صوت زير و بم مي شود .تقريبا مي شود گفت " اين ساز را نمي توان کوک کرد.
يعني کوک آنرا چنانکه در سازهاي زهي با پيچاندن گوشي ها ميسر است نمي توان تغيير داد.بدين نسبت نمي توان آن را با ساز ديگر منطبق کردو از اينرو معمولا در نقش تکنوار ظاهر مي شود.
گاه اگر چه بسيار به ندرت که بخواهند از صوت ني در همنوازي ارکستر استفاده کنند .

ناگزير نوازنده ساز تعدادي ني را با کوک ها مختلف فراهم کرده و در دسترس خود مي گذاردتا در طي همنوازي يا همراهي صداي خواننده به تناسب موقع از يکي از ني ها استفاده کند.
وسعت صداي ني حدود دو اکتاو و نيم است، ولي ميدان صدا يا کوک در سازهاي مختلف تفاوت مي کند. اجراي اصوات در اکتاوهاي بالاتر به وسيله فشار هوا عملي است. به عبارت ديگر با دوبرابر کردن فشار صداهاي حاصله يک اکتاو زير مي شود و بايد دانست که هر ني فاقديکي دو صدا است. ني کامل داراي هفت سوراخ است و معمولا آن را هفت بند مي گويند. عدد هفت يکي از اعداد مقدس بابليهاست و نزد قدما عدد کامل بوده است.
بابليها به علم نجوم اهميت بسيار مي دادند، علوم آنها با اعقايد ديني آميخته بود و تصور مي کردند عطارد، زهره، مريخ، مشتري، زحل و آفتاب و ماه از مظاهر خدايانند و از هفت روز هفته هر روز را به ستايش يکي از خدايان اختصاص داده بودند .